અમેરિકાની રશિયન તેલ છૂટમાં ફેરફાર: ભારતમાં ઇંધણ ભાવ વધવાની આશંકા

વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં નવો સંકટ ઊભો થયો છે. રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ આયાતમાં અમેરિકાની તરફથી આપવામાં આવેલી કામચલાઉ રજુઆત સમાપ્ત થવાથી તેલની આપૂર્તિ ઘટવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં પહેલેથી જ ભૂરાજકીય તણાવ બાકી છે, જે આ પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી રહ્યો છે. આ પગલો ભારત સહિત વિશ્વના અનેક દેશોમાં ઇંધણના ભાવો પર સીધો અસર ફેલાવી શકે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે રશિયન તેલ આયાતમાં આપવામાં આવેલી આંશિક રજુઆત આગળ ન વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં નવી ચિંતાને જન્મ આપી છે, ખાસ કરીને જ્યારે આપૂર્તિ સંબંધી પહેલેથી જ અનિશ્ચિતતા છે તેવા સમયમાં.
રશિયા વિશ્વની અગ્રણી ક્રૂડ ઓઇલ નિકાસકર્તા દેશોમાંનો એક છે. અમેરિકા અને યુરોપીય જાતીઓ રશિયા પર વિવિધ પ્રતિબંધો લાદી રહ્યા છે, પણ વૈશ્વિક તેલ આપૂર્તિ સુનિશ્ચિત રાખવા માટે ખાસ અપવાદ પણ આપવામાં આવ્યા હતા. આ અપવાદ હવે ખતમ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં ફરી એક વાર તણાવ ઊભો થઈ શકે છે.
ભારતના માટે આ પરિસ્થિતિ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ભારતે રશિયન ક્રૂડ ઓઇલનો આયાત નોંધપાત્ર રીતે વધાર્યો હતો. મધ્ય પૂર્વમાં ઊભી થયેલી અસ્થિરતા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી ચિંતાઓને કારણે ભારતે તેલ આપૂર્તિ માટે રશિયા પર વધુ આધાર બનાવી લીધો હતો.
માર્ચ 2026 અને એપ્રિલ 2026 દરમિયાન ભારતના તેલ આયાતના આંકડાઓ આશ્ચર્યજનક રહ્યા છે. માર્ચમાં ભારતે દૈનિક આશરે 4.5 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાત કર્યો હતો, જેમાંથી લગભગ અર્ધ ભાગ રશિયાથી આવ્યો હતો, જ્યારે મધ્ય પૂર્વથી તેલની આપૂર્તિ 61% ઘટી ગઈ હતી.
એપ્રિલ 2026માં પણ રશિયા ભારતનો પ્રમુખ ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠાકર્તા રહ્યો છે. આ મહિનામાં ભારતનો કુલ ક્રૂડ ઓઇલ આયાત ફેબ્રુઆરીના સ્તરના આશરે 85% જેટલો રહ્યો હતો. એપ્રિલમાં રશિયન તેલનો આયાત પ્રતિ દિવસ 1.57 મિલિયન બેરલ નોંધાયો હતો, જે માર્ચની તુલનામાં લગભગ 20% ઓછો છે.
ભારતમાં હજી તાજા દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3 નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. CNG ના ભાવ પણ વધાર્યા હતા. બજાર વિશ્લેષકોનું મત છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલના ભાવ ઊંચા રહે તો આવતા સમયમાં સામાન્ય નાગરિકો પર આર્થિક દબાણ વધશે અને ઇંધણના ભાવમાં પુનરાવર્તિત વધારો જોવા મળી શકે છે.
Compare options


