મંગળવાર, 2 જૂન, 2026

રાંચીનું દેવડી મંદિર: 700 વર્ષનો ઐતિહાસ અને દેવીનું અષ્ટાદશ ભુજાવાળું દર્શન

6 મે, 2026
રાંચીનું દેવડી મંદિર: 700 વર્ષનો ઐતિહાસ અને દેવીનું અષ્ટાદશ ભુજાવાળું દર્શન
રાંચીનું દેવડી મંદિર: 700 વર્ષનો ઐતિહાસ અને દેવીનું અષ્ટાદશ ભુજાવાળું દર્શન

રાંચીના દેવડી ગામમાં અવસ્થિત આ પવિત્ર સ્થળ દેવી કાલીના એક વિશિષ્ટ અવતારને સમર્પિત છે. ધાર્મિક ઐતિહ્ય અનુસાર આ મંદિર લગભગ 700 વર્ષ પહેલાં સ્થાપિત થયું હતું. પ્રાચીન કથાઓ મુજબ, તામારના રાજાને દેવીએ સ્વપ્નમાં આવીને દર્શન આપ્યા, જેના પછી તેમણે જંગલમાં આ પવિત્ર સ્થળ શોધ્યું અને મંદિરનું નિર્માણ કરવાયું. આજે પણ તે તેના મૂળ સ્વરૂપમાં સુરક્ષિત રીતે ટકી રહ્યું છે.

દેવીનું અતુલનીય સોળ ભુજાઓવાળું સ્વરૂપ

આ મંદિરનું મુખ્ય આકર્ષણ દેવી કાલીની પ્રતિમા છે, જે સામાન્ય મૂર્તિમાંથી ભિન્ન છે. દેવી અહીં 16 ભુજાઓ ધરણ કરે છે, જે અત્યંત દુર્લભ અને અનોખું સ્વરૂપ છે. આ પ્રતિમા લગભગ ત્રણ ફૂટ ઊંચી છે અને અત્યંત તેજસ્વી દેખાય છે. દેવીના પ્રતિેક હાથમાં ધનુષ, ઢાલ અને ફૂલો જેવા વિવિધ શસ્ત્રો અને પવિત્ર વસ્તુઓ શોભી રહી છે. આ અનન્ય સ્વરૂપ માટે સ્થાનીક ભક્તો આ સ્થળને 'સોળભુજી મંદિર' તરીકે ઓળખે છે.

આર્કિટેક્ચરનું આશ્ચર્યજનક પક્ષ

આ મંદિરનું નિર્માણ કૌશલ્ય આધુનિક ઇજનેરોને પણ મુગ્ધ કરે છે. સમગ્ર મંદિર સિમેન્ટ અથવા કોઈ અન્ય જોડણી સામગ્રી વગર, માત્ર પથ્થરોને એકબીજામાં કુશળતાપૂર્વક ફસાવીને બનાવવામાં આવ્યું છે. બાલુશર પથ્થરની દીવાલો પર કરવામાં આવેલી સ섬ષ્મ કારીગરી પૌરાણિક વર્ણનો અને કથાઓ દર્શાવે છે. મંદિરની પ્�રાચીનતા સંરક્ષિત રાખવા માટે આજે પણ તેના મૂળ માળખામાં કોઈ પરિવર્તન કરવામાં આવતું નથી.

ભક્તોની અનોખી પરંપરા

ભક્તોમાં આ મંદિર પ્રતિ ગહરી શ્રદ્ધા છે. અહીં એક વિશેષ પરંપરા પ્રચલિત છે જેમાં વાંસના માળખા પર લાલ અને પીળા રંગના પવિત્ર દોરા બાંધવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે જે ભક્ત સાચા હૃદય સાથે આ દોરો બાંધે છે તેની આશાઓ માતાજી પૂર્ણ કરે છે. જ્યારે તેમની ઈચ્છા સાકાર થાય, ત્યારે તેઓ પુનરાવર્તન કરીને વિધિપૂર્વક આ દોરો ખોલે છે અને માતાજીને આભાર વ્યક્ત કરે છે.

પર્યટકોના માટે આવશ્યક ગંતવ્ય

ધાર્મિક મહત્વ ઉપરાંત, આ મંદિર પર્યટકોનું પણ પ્રમુખ આકર્ષણ બન્યું છે. રાંચી ભ્રમણે આવતા લોકોએ આ મંદિરની મુલાકાત અવશ્યપણે લેવી જોઈએ. આ અલાવા પાસપાસ રાંચી સ્ટેટ મ્યુઝિયમ અને યોગદા સત્સંગ સોસાયટી જેવા સ્થળો પણ દર્શનીય છે, જે તમારા ભ્રમણને આધ્યાત્મિક અને સ્મરણીય બનાવી દેશે.

Compare options