2026માં આવતો 'મોન્સ્ટર અલ નીનો' 150 વર્ષનો તાપમાન રેકોર્ડ તોડી શકે છે

વૈશ્વિક હવામાનમાં આવતો ગંભીર સંકટ
હવામાન વિશ્લેષકોએ આગામી વર્ષ માટે એક ચેતવણીપૂર્ણ અનુમાન આપ્યું છે. વર્ષ 2026ના જૂન મહિના સુધીમાં પૃથ્વી પર અત્યંત તીવ્ર 'સુપર અલ નીનો' પ્રાદુર્ભાવ થવાની સંભાવના 70 ટકાથી વધુ છે. આ ઘટના છેલ્લા દોઢ સદીમાં સૌથી વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે, જેની અસર સમગ્ર વિશ્વમાં કુદરતી આફતોનો શ્રેણીબદ્ધ પ્રકોપ લાવી શકે છે.
1877-78નો ભયાનક ઇતિહાસ
હવામાન નિષ્ણાતોનું મત છે કે આવતા વર્ષની પરિસ્થિતિ લગભગ 150 વર્ષ પહેલાંની તુલનીય હશે. 1877-78ના સમયગાળામાં આવેલ તીવ્ર અલ નીનોને કારણે ભારત, ચીન, બ્રાઝિલ અને ઇજિપ્ત જેવા દેશોમાં ભીષણ દુષ્કાળનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તે સમયે ભૂખમરા અને રોગચાળાથી લાખો જીવ ગયા હતા. આજે, આવું જ ઘટનાક્રમ ફરીથી ઘટવાના ચિહ્નો દેખાઈ રહ્યા છે.
ભારત માટે વિશેષ ચિંતા
વૈજ્ઞાનિક ડેવિડ વાલેસ-વેલ્સના અભ્યાસ મુજબ, આ આફતની અસર વિવિધ દેશો પર અલગ-અલગ હશે. ચીન જેવી આર્થિક શક્તિ ખાદ્ય સુરક્ષા અને ઊર્જા ક્ષેત્રમાં પૂર્વ તૈયારી કરી ચુકી છે. તેમ છતાં, ભારત માટે આ પરિસ્થિતિ ગંભીર પડકાર બની શકે છે. ખેતી ક્ષેત્ર અને નિર્ધન વર્ગ પર તેની સીધી અને કડક અસર પડશે. અસહ્ય ગરમી અને અનિયમિત વર્ષાપાતને કારણે પાક નષ્ટ થવાનું જોખમ વધશે, જેથી પરિણામે ભાવમાં ઊછાળ આવશે.
'સુપર અલ નીનો' શું છે?
અલ નીનો એક પ્રાકૃતિક ભૌગોલિક ઘટના છે જેમાં પ્રશાંત મહાસાગરની સપાટી અસામાન્ય રીતે ગરમ થઈ જાય છે. જ્યારે આ તાપમાનમાં સામાન્ય સ્તરથી અત્યધિક વધારો આવે તો તેને 'સુપર' કે 'મોન્સ્ટર' અલ નીનો કહેવામાં આવે છે. આ ઘટના પૃથ્વીના વાતાવરણ પર સીધી અસર ડાળે છે, જે વૈશ્વિક તાપમાન વધારે છે અને વર્ષાપાતના પ્રાકૃતિક ક્રમમાં સંપૂર્ણ ખલેલ પાડે છે.
વૈશ્વિક સ્તરે વિનાશનો ચિત્ર
ગ્લોબલ ઉષ્ણતા અને અલ નીનોનું સંયોજન 2026ને અત્યાર સુધીનું સર્વોચ્ચ તાપમાનવાળું વર્ષ બનાવી શકે છે. આ અસર દક્ષિણ અમેરિકાના પ્રદેશોમાં વૃષ્ટિ અતિશય અને પૂરની પરિસ્થિતિ સર્જાશે. તેવી જ રીતે ઓસ્ટ્રેલિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ગંભીર દુષ્કાળ જેવી હાલતો પેદા થશે. ઉપરાંત, સમુદ્રનું તાપમાન વધતા દરિયાઈ જીવસંપદ પર પણ ગંભીર ખતરો ઊભો થશે.
તાત્કાલિક તૈયારીની જરૂર
આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા નેશનલ ઓશનિક એન્ડ એટમોસ્ફેરિક એડમિનિસ્ટ્રેશન (NOAA) પહેલેથી જ 'અલ નીનો પર્યવેક્ષણ' જાહેર કરી દીધું છે. નિષ્ણાતોનું મત છે કે 2026માં આવતી આ પરિસ્થિતિ આગામી દાયકાઓમાં આવનારી મોટી આપત્તિઓનો માત્ર પૂર્વલક્ષણ છે. આથી વિશ્વના તમામ રાષ્ટ્રોને જળ સંરક્ષણ અને ખાદ્ય સુરક્ષાની કટોકટીભર તૈયારી તરત જ શરૂ કરવી આવશ્યક બન્યું છે.
Compare options


