મંગળવાર, 2 જૂન, 2026

વૈશ્વિક તણાવે તેલના ભાવમાં ઉછાળો, ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ 7-9 રૂપિયા વધવાની આશંકા

20 મે, 2026
વૈશ્વિક તણાવે તેલના ભાવમાં ઉછાળો, ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ 7-9 રૂપિયા વધવાની આશંકા
વૈશ્વિક તણાવે તેલના ભાવમાં ઉછાળો, ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ 7-9 રૂપિયા વધવાની આશંકા

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઉભી થયેલી અશાંતિએ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અસ્થિરતા સર્જી છે. આ પરિસ્થિતિ ભારતીય અર્થતંત્ર અને સામાન્ય નાગરિકોના ખિસ્સા પર સીધી અસર ફેલાવી રહી છે.

ભારત પોતાની કુલ ક્રૂડ ઓઇલ જરૂરિયાતના લગભગ 85 ટકા આયાત પર આધારિત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં કોઈપણ ફેરફાર તરત જ ભારતને અસર કરે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંનો એક છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક સ્તરે મોટી માત્રામાં તેલ અને ગેસનો વ્યાપાર થાય છે. આ વિસ્તારમાં કોઈ પણ વિક્ષેપ સમગ્ર વિશ્વના ઊર્જા પુરવઠાને ધોલાધોળ કરી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઇલ 140 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે

આર્થિક નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે હાલની પરિસ્થિતિ જો યથાવત રહે તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ 140 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આ સંભવિત ભાવવધારો માત્ર ઇંધણ તક મર્યાદિત રહશે નહીં, પરંતુ દેશના સર્વસામાન્ય વર્ગને સર્વત્ર અસર કરશે.

તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા ભાવવધારા

ભારતીય બજારમાં હાલમાં જ બે વખત ઇંધણના ભાવમાં વધારો થયો છે:

  • 15 મે: પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયાનો વધારો
  • 19 મે: પ્રતિ લિટર 90 પૈસાનો વધારો

રોજિંદા જીવનમાં મોંઘવારીનો ધોધમાર

ઇંધણના ભાવમાં વધારો સીધો પરિવહન ખર્ચમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. ટ્રક અને બસ જેવા વાણિજ્યિક વાહનોમાં ઇંધણ મોંઘું થતાં માલવહન ખર્ચ વધી જાય છે. આ ખર્ચ આખરે ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા ખાદ્યપદાર્થો, શાકભાજી, દૂધ અને રોજિંદા વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો તરીકે પ્રતિબિંબિત થાય છે. સામાન્ય માણસ માટે આ મોંઘવારીનું ભારણ અસહ્ય બની શકે છે.

ફુગાવો વધવાથી ઘરગથ્થુ બચત ઘટે છે અને લોકોની ખરીદ ક્ષમતા પર નકારાત્મક અસર પડે છે.

આગામી દિવસોમાં વધુ વધારો સંભવ

જો આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિમાં ટૂંક સમયમાં સુધારો ન આવે તો બજારના નિષ્ણાતોને આશંકા છે કે આગામી દિવસોમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં 7 થી 9 રૂપિયા સુધીનો વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે. આ વધારો મુખ્યત્વે મધ્યમ અને નિર્ધન વર્ગના પરિવારોને આર્થિક મુશ્કેલીમાં ફેલાવશે.

વ્યાપક અર્થતંત્રમાં અસર

ઇંધણના ભાવમાં વધારોની અસર માત્ર પેટ્રોલ અને ડીઝલ સુધી મર્યાદિત નથી. ઘરગથ્થુ LPG ગેસ, વાહનોમાં વપરાતી CNG અને ખેતીમાં ઉપયોગી ખાતરના ભાવ પર પણ આ અસર પડશે. ભારત ખેતી માટે મોટી માત્રામાં વિદેશી ખાતર આયાત કરે છે. સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપ થતાં ખાતર મોંઘું થશે, જે ખેડૂતોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરશે અને આખરે કૃષિ ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો આવશે.

રૂપિયાનું મૂલ્ય ગમતું થવાનો જોખમ

આર્થિક નિષ્ણાતોની ચેતવણી છે કે આ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે ભારતીય રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે વધુ નબળો પડી શકે છે. જ્યારે રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે વિદેશી આયાત સ્વતઃ મોંઘી બની જાય છે, જે દેશમાં આંતરિક મોંઘવારીનું મુખ્ય કારણ બને છે. હાલમાં જ રૂપિયાના મૂલ્યમાં ક્ષીણતા નોંધાઈ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ યથાવત રહે તો અર્થતંત્ર સામે ગંભીર સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.

આશાવાદી પાસાં પણ છે

આ નકારાત્મક પરિસ્થિતિમાં પણ કેટલાક ઈતિબાચક પક્ષ છે. નિષ્ણાતોનું મત છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર અનેક ક્ષેત્રોમાં હજુ પણ મજબૂત સ્થિતિમાં છે. સરકાર પાસે પર્યાપ્ત વિદેશી ચલણ ભંડાર છે. જો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બને તો સરકાર ઇંધણ પર લાગતા કર ઘટાવીને સામાન્ય જનતાના મોંઘવારીનું બોજ હળવું કરી શકે છે.

તેમ છતાં, જો મધ્ય પૂર્વમાં આ તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો આગામી મહિનાઓ ભારત માટે આર્થિક રીતે અત્યંત પડકારજનક સાબિત થશે. ભારતમાં ઇંધણ અને ખાદ્ય ભાવોનું ભવિષ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને વૈશ્વિક બજારના વળાંક પર આધારિત રહશે. હાલમાં સામાન્ય જનતા સરકાર અને તેલ કંપનીઓના આગામી પગલાઓની રાહ જોઈ રહી છે.

Compare options