વૈશ્વિક તેલ સંકટ: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં હાલાકી, ભારત પાસે બે મહિનાનો સ્ટોક

વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં વધતી ચિંતા સામે આવી છે કારણ કે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA)એ સૂચવ્યું છે કે હાલ પરિસ્થિતિ યથાવત રહે તો કાચા તેલના ભંડારમાં ગંભીર સમસ્યા ઉદ્ભવી શકે છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચલણશીલતા અને હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં વધતી અસ્થિરતાને કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા સાંકળ પર દબાણ વધી રહ્યું છે.
વેપારી ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ તેલનું પ્રમાણ અત્યંત મર્યાદિત સ્તરે પહોંચી ગયું છે. આ પરિસ્થિતીને કારણે આવતા સમયમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રમશ વધતી અનિશ્ચિતતાને પરિણામે અનેક દેશો વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો તરફ તેમનો ધ્યાન વધુ કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
IEAના વડા ફાતિહ બિરોલે પેરિસમાં G7 મીટિંગમાં જણાવ્યું કે વૈશ્વિક સ્તરે તેલની માંગ વધી રહી છે જ્યારે પુરવઠા ક્ષેત્રમાં શક્તિશાળી દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. તેમણે સમજાવ્યું કે બજારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારમાંથી દૈનિક 2.5 મિલિયન બેરલ કાચું તેલ છોડવામાં આવી રહ્યું છે, પરંતુ આ માત્ર અલ્પમેયાદી ઉપાય છે. છેલ્લા બે મહિનામાં વૈશ્વિક તેલ સંગ્રહમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે ચિંતાજનક સંકેત છે. બિરોલે ચેતવણી આપી કે ભૂરાજકીય તણાવ અને પુરવઠા સમસ્યાઓ જો ચાલુ રહે તો ઈંધણના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે.
ભારતના સંદર્ભમાં અમુક હદે રાહતભર્યો સમાચાર છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના અનુસાર, દેશમાં હાલમાં લગભગ 60 દિવસ પૂરતો ક્રૂડ ઓઇલ સંગ્રહિત છે. ઉપરાંત પ્રાકૃતિક વાયુ (LNG)નો અંદાજે 60 દિવસ અને પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG)નો લગભગ 45 દિવસનો સ્ટોક પણ જાળવવામાં આવ્યો છે. સરકારે વર્તમાનમાં દેશમાં ઈંધણ પુરવઠા બાબતે કોઈ તાત્કાલિક ચિંતા નથી તેવું વ્યક્ત કર્યું છે. તથાપિ, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ લાંબા સમય માટે ઊંચા રહે તો સરકારી તેલ કંપનીઓ પર આર્થિક દબાણ વધી શકે છે અને તેનું પ્રતિબિંબ સ્થાનિક બજારમાં પણ પરિણમી શકે છે.
દરમિયાન, દેશ જુદા જુદા ભાગોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ફરી ચઢ્યા છે. મંગળવારે ઈંધણના ભાવમાં પ્રતિ લિટર લગભગ 90 પૈસાનો વધારો થયો, જે સર્વસાધારણ માણસના બજેટમાં વધુ ભાર ડાલ્યો છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નઈ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ નવી ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે. વિશ્લેષકો માને છે કે ઈંધણના ભાવમાં ક્રમશ વધારો પરિવહન ખર્ચમાં વધારો લાવશે, જે ફુગાવાના દબાણમાં વધુ ઘર્ષણ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
Compare options


