કેરીને દૂધ, દહીં કે પાણી સાથે ખાવું: આયુર્વેદ શું કહે છે?

ગર્મીનો મોસમ આવતા જ ફળોના રાજા તરીકે ઓળખાતી કેરીનો ઋતુ શરૂ થાય છે. મેંગો શેક, લસ્સી અને તાજો કેરીનો રસ - આ સૌ લોકો આનંદથી ખાય છે. પરંતુ શું આપણે જાણીએ છીએ કે કેરીને દૂધ, દહીં કે પાણી સાથે ગ્રહણ કરવું આપણા સ્વાસ્થ્યના માટે કેટલું યોગ્ય છે?
વિરુદ્ધ આહારનો આયુર્વેદીય સિદ્ધાંત
આયુર્વેદમાં ખોરાકના સમન્વયને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ ધારણા છે, જેને 'વિરુદ્ધ આહાર' કહેવામાં આવે છે. અમુક ખોરાક અલગ રીતે ગુણકારી હોય છે, પરંતુ જ્યારે તેને અયોગ્ય વસ્તુઓ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવે, તો તે વાયુ, પિત્ત અને કફનો સંતુલન નષ્ટ કરી શકે છે. આનાથી પાચનશક્તિ ક્ષીણ થાય છે અને શરીરમાં ઝેરી તત્વો (આમ) સંચિત થવાનું શક્ય બનાય છે.
મેંગો શેક: આનંદ કે નુકસાન?
ભારતમાં મેંગો મિલ્કશેક ખૂબ જ પ્રચલિત છે, પરંતુ આયુર્વેદીય દૃષ્ટિકોણથી તે હમેશા ફાયદાકારક નથી. જ્યારે કેરી કાચી કે અર્ધપાકેલી હોય, ત્યારે તેની પ્રકૃતિ ખાટી અને ગરમ હોય છે, જ્યારે દૂધ ઠંડુ અને મીઠું હોય છે. આ બંનેના પરસ્પર વિરોધી ગુણધર્મો પાચનાગ્નિને નબળી પાડે છે, જેનાથી ગેસ, ઍસિડિટી અને ભારેપણું જેવી તકલીફો ઉદ્ભવે છે. તોપણ, સંપૂર્ણ પાકેલી અને મીઠી કેરી સાથે દૂધનું સેવન કરવું તુલનાત્મક રીતે ઓછું હાનિકારક માનવામાં આવે છે.
દહીં સાથે કેરીનું મિશ્રણ
કેરી અને દહીંનો સંયોજન પણ આયુર્વેદમાં સલાહભર્યો નથી. બંને પદાર્થોની તાપમાત્રાત્મક પ્રકૃતિ ભિન્ન હોવાથી, તેનો સેવન શરીરમાં ત્રિદોષનો અસમતોલ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આ સંમિશ્રણથી પાચનની મુશ્કેલીઓ ছાડીને ત્વચા પર એલર્જીક પ્રતિક્રિયા, ખંજવાળ અથવા શ્વાસલેવામાં અસુવિધા જેવી સમસ્યાઓ ઉદ્ભવી શકે છે. ખાસ કરીને જેઓ ઍસિડિટી કે પેટ ફૂલવાથી પીડિત છે, તેમણે આ સંયોજન ટાળવું જોઈએ.
કેરી પછી તરત ઠંડુ પાણી પીવું
અનેક લોકોને કેરી ખાધા તરત બાદ ઠંડુ પાણી પીવાની આદત હોય છે, જે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. ઠંડુ પાણી પાચક રસોને નિર્બળ કરે છે, પરિણામે કેરી જેવા ગુરુ ફળનું યોગ્ય પાચન થતું નથી. આનાથી પેટમાં ભારેપણું કે ગેસની ઉત્પત્તિ થાય છે. આયુર્વેદીય જ્ઞાન અનુસાર, કેરી ગ્રહણ કર્યા પછી ઓછામાં ઓછી 30 થી 45 મિનિટ પછી સામાન્ય તાપમાનનું કે હલકું ગરમ પાણી પીવું ઉચિત છે.
તમારા શરીરની સાંભળો
આયુર્વેદનું ઉદ્દેશ્ય તમને આગ્રહના ખોરાક છોડવા દબાણ કરવું નથી, બલ્કે તમને સચેત કરવું છે. જો મેંગો શેક કે અન્ય કોઈ સમન્વય ગ્રહણ કર્યા પછી તમને પેટમાં ભારેપણું, ઍસિડિટી કે અશાંતિ અનુભવાય, તો તેનો અર્થ એ છે કે તે આહાર તમારી પ્રકૃતિ માટે યોગ્ય નથી. સર્વદા તમારા પાચનતંત્રની ક્ષમતા અનુસાર જ ખોરાકનું સેવન કરવું ચાહીએ.
Compare options


